In Albanië verzet de bevolking zich sinds 30 mei tegen een bouwproject van Ivanka Trump en haar man Jared Kushner in een beschermd natuurreservaat. Het verzet is een reactie op jarenlang corrupt en antisociaal bestuur waar een elite van profiteert ten koste van de rest van de bevolking.

Aanleiding voor de recente massale protestacties in Albanië is een megaproject van de dochter van president Donald Trump, Ivanka Trump, om een beschermd natuurreservaat op een eiland om te bouwen tot een peperduur resort. De bouw van het resort is al begonnen op het eiland Sazan en in de lagune Vjosa Narta, waar de rivier Vjosa in zee uitmondt.

Dit natuurgebied is wettelijk beschermd. Dat dachten toch de lokale bewoners van het nabijgelegen dorpje Zvërnec. In april 2026 stelden enkele schaapherders vast dat hun graasgronden bij de lagune waren afgezet met prikkeldraad, terwijl bulldozers het terrein begonnen te egaliseren. Zij kwamen pas dan te weten dat ze onteigend waren. 

Bovendien bleek dat de regering in de hoofdstad Tirana onder leiding van eerste minister Edi Rama de wet die het natuurgebied beschermde in alle stilte had ‘gewijzigd’ om investeringen van ‘nationaal belang’ voorrang te geven op natuurbescherming.

Flamingo protest

Dit natuurgebied van de lagune en het eiland is een van de weinig overblijvende volledig natuurlijke kustgebieden in de Adriatische Zee. Er leven meer dan 200 beschermde en zeldzame vogelsoorten. Meest bekend zijn de flamingo’s (Phoenicopterus roseus) en Dalmatische pelikanen (Pelicanus crispus). Daarnaast leven er ook zeldzame en bedreigde amfibieën als de dikkopschildpad (Caretta caretta), en zoogdieren als de Euraziatische otter (Lutra lutra) en de monniksrob (Monachus monachus).

De regering van Edi Rama investeert al jaren in de ontwikkeling van toeristische infrastructuur, maar mikt daarbij exclusief op dure resorts voor rijke toeristen. De autochtone kustbewoners worden steeds weer onteigend zonder enige degelijke vergoeding of inspraak. Dit proces van massale gentrificatie van de Albanese Adriatische kust is reeds lang bezig. Protestacties bleven echter kleinschalig en hadden nauwelijks impact. De openlijk brutale manier waarop dit project nu wordt doorgedrukt werd echter de lont aan dit massale verzet, dat de naam Flamingo Protest kreeg.

Dit protest gaat om veel meer dan deze laatste megalomane plannen van de regering. Albanië is sinds de val van het regime van opperste leider Enver Hoxha in 1985 van de ene na de andere sociale crisis getuimeld. De voormalige communistische elite wist jarenlang aan de macht te blijven na de dood van Hoxha en turnde zich vrij snel om in kapitalisten. De industrie werd geprivatiseerd en openbare diensten werden afgebouwd. Gezondheidszorg en onderwijs werden geprivatiseerde voorrechten voor wie het nog kon betalen. 

Opeenvolgende regeringen worden nog steeds geleid door die oude elite en hun erfgenamen. De lijm tussen alle opeenvolgende regeringen is corrupte zelfverrijking met belastinggeld. Onder huidig eerste minister Edi Rama is het niet anders. Persoonlijke rechtszaken heeft hij tot nu kunnen afhouden, maar recent op 27 februari 2026 zag hij zich nog verplicht vice-eerste minister en minister van infrastructuur Belinda Balluku te ontslaan, nadat hij haar jarenlang had beschermd.

De manier waarop hij nu het natuurreservaat verkoopt aan een buitenlands consortium is dus geen uitzondering, maar een zoveelste ontsporing van een politieke elite zonder morele barometer. 

Belastingparadijs Nederland

Op papier stelt de Europese Commissie dat Albanië werk moet maken van de bestrijding van corruptie voor zijn toekomstig lidmaatschap, maar echt optreden doet de EU niet. Ze blijft Edi Rama beschouwen als de legitieme leider van zijn land, wiens beloften voor beterschap telkens weer worden aanvaard. 

De bouw van het project dat tot deze nationale protestgolf leidde zal totaal 1.5 miljard dollar kosten. Ondanks actieve sabotage door de regering is het overheidsagentschap voor anticorruptie er toch in geslaagd reeds 200 miljoen dollar van het project te blokkeren. 

De bouwheer Zvërnec South Adriatic Development van de investeerders is een onderdeel van de in Nederland geregistreerde Dutch Trust Management B.V., met adres in de Stravinskylaan in Amsterdam. Het is een cover voor een investeringsfonds van Jared Kushner en Ivanka Trump, schoonzoon en dochter van president Trump. Dit consortium is een lege schelp waarin investeerders geld pompen dat niet naar de oorspronkelijke bezitter kan worden getraceerd. 

Deze anonimiteit van corrupte gelden is volledig legaal, omdat de Nederlandse wetgeving dit toelaat, zolang een zeer minimale hoeveelheid belastingen wordt betaald en zolang geen enkele individuele persoon meer dan 25 procent van de aandelen bezit. De Nederlandse overheid laat hiermee toe dat personen hun geld witwassen via legale constructies. 

Om tot de echte investeerders te komen moet je vijf lagen dieper graven. Het Dutch Trust Management BV is een cover voor Blue Industries Investment Holding BV, eigendom van vijf anonieme Albanezen die elk minder dan 25 procent van de aandelen bezitten. Die holding is op zijn beurt een cover voor Universal Properties Projects BV, eigendom van de Rus Nikita Vinogradov en de Bulgaar Zoya Gyurova.

Beide heren werden veroordeeld voor fraude bij de toekenning van openbare aanbestedingen in Albanië, voor de levering van kerosine aan de luchthaven van Tirana en voor aankoop van openbare instellingen voor gezondheidszorg. Via hen kom je terecht bij Smart Construction Invest SH. P.K., waarmee je uiteindelijk bij de echte investeerder terechtkomt, Zvërnec South Atlantic Development, bouwheer van het project.

Een officieel beschermd natuurreservaat en contracten voor overname van openbare instellingen zijn allemaal onderdeel van het corruptiesysteem dat Albanië in stand kan houden dankzij het Nederlandse belastingparadijs in de Europese Unie. De Europese Commissie veroordeelt wel die corruptie in Albanië zelf, maar doet niets tegen de wetgeving in een EU-lidstaat die deze corruptie mogelijk maakt.

De onafhankelijke onderzoeksgroepen Balkan Insights en Balkan Investigative Reporting Network slaagden erin die anonimiteit te doorbreken en stelden een lijst op van de personen en fondsen achter deze holdings. Daar zitten onder andere personen in gelinkt aan de Italiaanse maffia Sacra Corona Unita in Puglia (de regio in de hiel van Italië) en de Albanese oligarchen Shefqet Kastrati en Artur Shehu, hun advocaat Pellumb Petritaj en diens dochter Feriare Ndreu. 

‘Schoonzoon zijn van’ helpt

Verder is het Albanese fonds AM Invest erbij betrokken, eigendom van Alaudin Malaj, voormalig opperrechter en voorzitter van het Hof van Beroep van Albanië. In 2013 velde hij een vonnis dat de aankoop van een deel van het reservaat door oligarch Artur Shehu legaal verklaarde. Deze oligarch deelt zijn beleggingen met twee Qatarese miljardairs Ramez en Mohamad Al-Khayyat. Die zitten op hun beurt in dezelfde investeringsfondsen als Jared Kushner die met zijn statuut als schoonzoon van president Trump de voornaamste lobbyist is voor dit project. 

Zijn vrouw Ivanka Trump bezocht het reservaat in januari 2026 samen met enkele Albanese oligarchen en politici, waarbij ze in interviews openlijk haar enthousiasme voor het project uitte. Maar het blijkt nu dat Jared Kushner en Ivanka Trump het gebied reeds eerder bezochten in juli 2021 en Kushner kondigde zijn plannen voor het natuurreservaat al aan in 2022.

Dit project staat dus reeds jaren in de steigers. Het gemak waarmee de Albanese politieke en economische elite zich hier voor inzet, verklaart waarom de investeerders bij het begin van de werken in april er nog vrij gerust in waren dat buiten wat lokaal protest ook dit megalomane project rustig zou doorgaan. Het gaat zo immers al veertig jaar in Albanië.

Protest breidt nog uit

Het zag er aanvankelijk naar uit dat het bij wat lokaal verzet zou blijven. Op 26 mei begonnen de eerste protestacties in het dorpje Zvërnec, vlak bij de lagune. Nadat een betoger door privé-wachters zwaar was mishandeld werd op 30 mei een eerste grote betoging gehouden in de hoofdstad Tirana. 

Sindsdien worden er dagelijks protesten gehouden die nog elke dag uitbreiden in Tirana, met navolging in meer en meer andere Albanese steden en dorpen. Ook Albanese diaspora in het buitenland sluiten zich er bij aan. De betogingen zijn geëvolueerd tot protest tegen het volledige regeringsbeleid. Het hele politieke bestel en de corruptie die er inherent aan is wordt in vraag gesteld en de betogers eisen het ontslag van eerste minister Edi Rama.

Eerste minister Edi Rama houdt nog steeds voet bij stuk en stelt dat de betogingen worden gestuurd door “vijanden van Albanië en Israël”, een bizarre beschuldiging want er zijn geen Israëlische personen of bedrijven bij deze deal betrokken. 

Dit is het grootste volksverzet in Albanië sinds de val van het regime van Enver Hoxha in 1985. Of het protest zal slagen in zijn opzet valt nog af te wachten. Vanuit de Europese Commissie komt er nog geen steun aan de Albanese bevolking.