Neoliberale politici weten maar al te goed dat woordgebruik veel belangrijker is dan inhoud. Nooit de echte intenties zeggen. Niet zeggen dat de pensioenen voor de gewone werkende mensen te hoog zijn en dus moeten ingeperkt. Zeg: “Ons pensioenstelsel is niet meer up to date en moet dringend hervormd worden.” Zeg nooit: “Wij willen sociale inleveringen voor meer winsten voor zij die al veel hebben”. Neen, wat wij doen is ‘efficiënt bestuur’, ‘goed financieel beheer’ en ‘noodzakelijke besparingen’.
Sinds Bert Engelaar aan het hoofd staat van het ABVV heeft Vlaanderen kennis kunnen maken met zijn gevatte taalgebruik. Hij noemt de dingen bij hun echte naam, weet zijn boodschap met humor te brengen en vooral, hij draait niet rond de pot.
Een weg door de woordenbrij van politici
Kort door de Bocht – Over het verdraaien van woorden is een bundel cursiefjes van Bert Engelaar die hij schreef samen met slam-poëzieartiest Bekvegter, met enkele bijdragen van Jonas Geirnaert, Fikry El Azzouzi en Tom Lanoye.
Elk cursief is twee, soms drie pagina’s lang. Dat maakt het boek zeer aangename literatuur op de trein, aan de bushalte, tijdens de lunchpauze. Je kan het beetje bij beetje lezen (tussen andere boeken door), maar de kans is groot dat je blijft lezen.
Je lacht mee met de auteurs, soms wrang, dikwijls hartelijk. Ze vertellen komisch over sociale ongelijkheid en zetten je bijna onbewust aan het denken. Dat kunnen Bert Engelaar en Bekvegter. Dit gaat over ons, over hoe wij over de gang van zaken denken. Ze doorprikken met een gezonde dosis sarcasme de woordenbrij van neoliberale politici en hun spindokters.
Telkens krijgen ze lik op stuk met een gevatte repliek
Elk cursief wordt voorafgegaan door een citaat. Zo zegt Jan Jambon (N-VA) niet: “Mensen moeten leren luisteren en hun plaats kennen”. Wat hij zegt is: “Onze kinderen en kleinkinderen verdienen toch ook een pensioen” (29 maart 2025). Iedereen heeft volgens hem recht op een pensioen, maar opgepast, niet op een leefbaar pensioen.
Of deze: “Als we niet hervormen, dan stort het hele systeem van onze sociale zekerheid compleet in”. Axel Ronse in VRT-Radio De Ochtend (13 februari 2025). Ook MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wordt geciteerd, net als Theo Francken: “Weg met de hangmatcultuur. Tijd voor noeste arbeid” (X, 12 juni 2025).
N-VA-parlementslid Dorien Cuylaerts: “De vakbonden willen onbetaalbare privileges behouden” (28 februari 2025). Klinkt beter dan: “Die vakbonden mogen niet langer de sociale belangen van werkende mensen verdedigen ten koste van de bedrijfswinsten”. Verder nog citaten van Bart De Wever, Zuhal Demir, Valerie Van Peel en Matthias Diependaele. Telkens krijgen ze lik op stuk met een gevatte repliek.
Dit is een boek om uit voor te lezen aan collega’s op het werk, of aan je vrienden, buren, familie, één cursiefje per keer
U heeft het al door, de N-VA en de MR zijn de grootste slachtoffers van deze bijtend ironische stukjes humor. Eén keer passeert een citaat van een CD&V-er. Sammy Mahdi: “Durf heilige huisjes te slopen, zodat de generaties na ons niet met nog meer facturen blijven zitten”. (VTM, 21 september 2025). Wat hij er niet bij zegt is dat zijn partij de voorbije jaren niets anders heeft gedaan dan die facturen van de gewone mensen verhogen.
De dagelijkse woordenbrij van Vlaamse en federale regeringsleiders verdient een opfrissing. Dit boek waait als een frisse wind door de doelbewuste mist van misleidende woorden en legt de feiten bloot. Dit is een boek om uit voor te lezen aan collega’s op het werk, of aan je vrienden, buren, familie, één cursiefje per keer, en dat daarna samen becommentariëren. Doen![1]
Bert Engelaar & Bekvegter. Kort door de bocht – Over het verdraaien van woorden. EPO, Antwerpen, 2025, 246 pp. ISBN 978 9462 6757 28
Het stuk ‘‘De mythe van de subsidieslurper – Een monster uit de Wetstraat, niet uit de sterren’ van Bert Engelaar kan je hier in voorpublicatie lezen.
Note:
[1] Doen! Een beetje gestolen van Tom Lanoye. Sorry.