Recent ben ik naar het Vlaams-Brabantse Halle verhuisd. Met amper 42.000 inwoners is Halle een van de belangrijkste knooppunten van het Belgisch treinverkeer. Halle bewijst dagelijks de enorme voordelen van degelijk openbaar vervoer.
Het centrum van Halle is in vogelvlucht slechts 15 kilometer verwijderd van de Grote Markt in Brussel. Echt ‘groot’ is de Grote Markt van Halle niet. Met zijn talrijke horecazaken en terrassen is het een aangename plek om te vertoeven, zonder de drukte van Brussels toerisme (en de bijhorende consumptieprijzen), met zicht op het oude stadhuis en de gerenoveerde Sint-Martinusbasiliek.
Dat stadhuis is een negentiende-eeuwse renovatie van het oorspronkelijke gebouw uit de 17de eeuw. Niet langer geschikt voor de diensten van een modern gemeentebestuur blijft de statige troonzaal een geliefkoosde plek voor huwelijken.
De Sint-Martinuskerk is één van de 27 Belgische basilieken. Basiliek is een eretitel die de paus toekent aan kerken met een historische waarde, architectuur of een grote bedevaarttraditie. De zwarte Maria die er wordt aanbeden is geen Afrikaanse dame. Het Mariabeeld werd vermoedelijk ooit uit een grote brand gered.
François Servais
In het midden van de grote Markt staat nog de rijzige gestalte van François Servais (1807-1866), de beroemdste inwoner van Halle. Hij was een in heel Europa befaamde cellist die o.a. met componisten Jacob Mendelssohn en Gioachino Rossini musiceerde.
Op 29 november 2026 geeft de Italiaanse cellist Ettore Pagano, winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd 2026, een concert in de Sint-Martinusbasiliek. De Koreaanse celliste Hayoung Choi, winnares van dezelfde wedstrijd in 2022, brengt vijf jaar na haar vorig optreden een concert in de concertzaal van ’t Vondel op 6 juni 2027, samen met haar zus violiste SongHa Choi.
Elke donderdag en zaterdag is er een grote groentemarkt op het nabije Joseph Possozplein waar talrijke inwoners van buurgemeenten uit Vlaams- en Waals-Brabant hun gading vinden. Van de Grote Markt is het 10 minuten stappen naar het station van Halle via de winkelwandelstraat Basiliekstraat – die wel betere tijden heeft gekend. Over dat station wil ik hier wat meer vertellen
Kleine stad, groot station
Halle is met 42.000 inwoners slechts de vierde centrumstad van Vlaams-Brabant, kleiner dan Dilbeek (45.000), Vilvoorde (48.000) en Leuven (105.000). Toch is het net buiten Brussel een zeer belangrijk knooppunt van spoorlijnen, waar dagelijks ongeveer 370 treinen stoppen die tussen 9.000 en 10.000 reizigers vervoeren.
Tijdens de daluren op weekdagen kan je er driemaal per uur een IC-trein nemen die je op 9 minuten naar Brussel-Zuid brengt. Een van die treinen rijdt elk uur door tot de luchthaven van Zaventem. Je kan ook tweemaal per uur in dezelfde richting een S-trein nemen die er tot Brussel-Zuid 20 minuten over doet, na stops in Buizingen, Lot, Ruisbroek en Vorst-Zuid. Bovendien rijdt er ook tweemaal per uur een trein via het Oostelijke spoor via Etterbeek naar Brussel-Luxemburg en Brussel-Schuman in het hart van de Europese wijk.
Busje komt zo
Alsof dat alles nog niet genoeg is stoppen aan het station van Halle elk uur 14 bussen van De Lijn, waarvan twee stadslijnen naar de wijken Breedhout en Essenbeek. Je kan er de bus nemen richting Dilbeek, Jette, Anderlecht, Ninove, Sint-Pieters-Leeuw, Brussel-Zuid, Roosdaal en Vlezenbeek.
Twee van die buslijnen hebben het hospitaal AZ Halle als eindpunt. Meerdere andere lijnen passeren er vlakbij en stoppen ook aan de grote Don Bosco-school. Verder kan je aan het station van Halle bussen van de Waalse vervoersmaatschappij TEC nemen naar Braine-l’Alleud, Tubize, Enghien (Edingen) en Saintes.
Tijdens de spitsuren ’s morgens en ’s avonds is dat aanbod nog groter, in de weekends en op feestdagen is het wat minder maar nog altijd zeer ruim. Daarmee is het volledige potentieel qua openbaar vervoer van Halle nog niet bereikt. Het kanaal Brussel-Charleroi vlak naast het station biedt daarenboven de mogelijkheid voor veerboten van en naar Brussel.
Last but not least, net voorbij Halle schakelen de tgv-treinen vanuit Brussel naar Parijs en Londen over op hun eigen supersnelle spoorbedding. Ze suizen door het station van Halle op twee aparte sporen die niet toegankelijk zijn voor de lokale treingebruiker.
Die tgv was in 1995 de aanleiding om de stationsbuurt grondig te vernieuwen. Dat is redelijk goed geslaagd. Wel jammer dat het oude stationsgebouw van 1887 werd afgebroken en niet werd geïntegreerd in de nieuwbouw, wat perfect had gekund. In de nieuwe lokettenzaal van 1995 kan je het originele naambord en de stationsklok nog terugvinden.
Halle, droom voor treinfanaten
Wie vanuit Halle naar Brussel wil (of omgekeerd) hoeft niet naar het uurrooster te kijken. Aanbod genoeg. Je gaat naar het station en kijkt op de borden wanneer je eerste trein vertrekt. Wie uitgaat in Brussel heeft nog een laatste trein om 23:47 uur. Vrijdag- en zaterdagavond rijden er nog twee latere stoptreinen. En het kan ook omgekeerd. Halle heeft een mooi cultureel aanbod op 5 minuten wandelen van het station in Cultuurcentrum ’t Vondel (zie o.a. de celloconcerten hierboven).
Er vertrekt op weekdagen nog een trein naar Brussel om 00.09 uur en om 01:09 uur. De laatste trein is op zaterdag en zondag wat vroeger om 00:39 uur, nog altijd redelijk laat voor een avondje uit in Halle. Dat Halle als kleine provinciestad een van de grootste knooppunten van de trein in België is buiten de grote steden heeft historische redenen. Na Halle splitst de treinlijn zich uit over vier grote bestemmingen in de provincie Henegouwen, ooit na Luik de tweede voornaamste industriële provincie van België.
Je kan hier een rechtstreekse trein nemen naar Doornik, Bergen, Ath, Edingen in Henegouwen, naar Geraardsbergen in Oost-Vlaanderen, naar Kortrijk in West-Vlaanderen. En in Doornik kan je overstappen op een andere Belgische IC-trein met de Franse stad Rijsel (Lille) als eindbestemming.
Investeren in openbaar vervoer loont
Halle toont elke dag wat het potentieel is van investeren in openbaar vervoer. Het aantal treingebruikers stijgt hier jaar na jaar.
Neoliberale tegenstanders van het openbaar vervoer stellen graag dat al die treinen stadsgespuis naar het rustige Halle lokken. Het voornaamste veiligheidsprobleem voor de Hallenaars is echter nog altijd het andere verkeer, dat van de auto, met vooral overdreven snelheid en verkeersonveiligheid rond de talrijke scholen. De oplossing ligt voor de hand: meer openbaar vervoer, meer schoolbussen, meer fietszones.
Dat er ’s avonds in de Basiliekstraat en rond het station van Halle soms als onveilig aangevoelde situaties ontstaan zal niemand ontkennen. De diepere oorzaken zijn bekend: infrastructuur voor de jeugd wordt gesloten, subsidies voor jongerenactiviteiten afgeschaft, op toegang tot degelijk en betaalbaar onderwijs voor kansarme jongeren wordt bespaard.
Enorme winkelcentra buiten de stadskernen en internetverkoop zijn de doders van de kleine zelfstandige handelszaken in de stadscentra, die plaats ruimen voor lege bestanden of zielloze franchises van grote merken. Taksen op leegstaande gebouwen en verzet tegen grote winkelcentra buiten de stedelijke centra zijn het beste antwoord op speculanten die door hun leegstand het onveiligheidsgevoel vergroten.
Vanuit Buizingen waar ik nu woon ben ik te voet of per fiets zo in het centrum, of ik neem de bus, er zijn er vier per uur. En met de trein in Halle ben ik zo overal, van Brussel tot Antwerpen en Leuven, tot Doornik en Rijsel.
Er zijn zeker nog problemen die aangepakt moeten worden, maar later we wel wezen. Halle is een aangename stad om wonen. Kom op bezoek, met de trein natuurlijk en overtuig jezelf.