De Standaard wijdt maandag 2 maart 2026 zijn volledige voorpagina, negen pagina’s en twee opinies, aan de aanval van de VS en Israël tegen Iran. Daarin valt heel wat kritiek te lezen op deze ‘speciale militaire operatie’ zoals de VS en Israël deze aanval noemen. 

“Een enorme gok”

Met zijn aanval op Iran “zonder directe aanleiding, juridische legitimering of doordachte exit-strategie (…) neemt de president een enorme gok,” viel in De Standaard te lezen. Deze ‘gok’ is geen aanleiding voor de krant om Trump een oorlogsmisdadiger te noemen. 

Echte kritiek kan nochtans wel, maar is selectief. Nam Russisch president Poetin ook ‘een enorme gok’ toen hij zonder directe aanleiding, juridische legitimering of doordachte exit-strategie een invasie van buurland Oekraïne begon? Neen, zijn invasie werd onmiddellijk bij zijn juiste naam genoemd. 

De krant neemt Trumps bewering dat er sprake is van een blijvende nucleaire dreiging als rechtvaardiging voor de aanvallen op Iran zonder voorbehoud over. “Het klopt dat de nucleaire ambities van het regime in Teheran nog steeds zorgen baren,” valt er te lezen. Ondanks dat dat in tegenspraak is met de verklaringen van Trump zelf in 2025 dat de nucleaire sites in Iran vernietigd waren. 

Deze kritiek gaat echter voorbij aan het kernpunt: dat de VS, noch enig ander westers land, politieke, juridische of morele bevoegdheid heeft om een oordeel te vellen over het Midden-Oosten. Evenmin wordt vermeld dat datzelfde Westen in die regio meerdere andere brute dictaturen steunt.

Middelen alleen fout als het doel onbereikbaar is

In haar editoriaal verdedigt de krant verder nog de these dat deze aanval weliswaar een flagrante schending van het internationaal recht is, maar uiteindelijk wel gerechtvaardigd is als dat zou leiden tot de val van een dictatoriaal regime. Dat alleen het vrije Westen de morele autoriteit zou hebben om eenzijdig een dergelijke beslissing te nemen is geen onderwerp van discussie of kritiek. Dat privilege wordt als vanzelfsprekend gezien.

De berichtgeving in De Morgen volgt dezelfde lijn. Er is veel kritiek op het onverstandige karakter van deze aanval: “De Amerikaanse president speelt een gevaarlijk spel, maar er is geen weg terug”. Het zou ook allemaal nutteloos kunnen zijn want volgens drie ‘experten’ “stort dit regime niet zomaar in elkaar.”  Met andere woorden, deze aanval op Iran is niet oké omdat ze haar gestelde doel niet zal bereiken. Betekent dat, als die garantie er wel was geweest, deze schending van het internationaal recht dus wel had gemogen?

Ook NRC Handelsblad in Nederland heeft twijfels over de opportuniteit van de aanvallen op Iran. Net als andere media veroordeelt de krant de tegenaanvallen van Iran op de buurlanden aan de overzijde van de Perzische Golf. 

De bewering van president Trump en zijn ministers dat de aanvallen bedoeld zijn om Iran terug aan de onderhandelingstafel te dwingen wordt als feit weergegeven. Volgens de regering van Oman, waar de onderhandelingen doorgingen – niet toevallig het enige buurland dat geen tegenaanvallen van Iran over zich heen kreeg – heeft Iran echter nooit de onderhandelingen stopgezet. Die gingen volgens Oman in de goede richting. Ook dat gegeven ontbreekt in deze analyses.

Iraans protest

Naast het klakkeloos overnemen van Trumps legitimatie voor de aanvallen, geven veel kranten ook een selectief beeld van de reactie van de Iraanse bevolking en diaspora op de bombardementen. De Britse openbare zender BBC, net als de media hierboven genoemd, geeft heel wat aandacht aan betogingen van de Iraanse diaspora die hun vreugde uiten over de dood van opperste leider Khamenei en de bombardementen op hun vaderland. Dat er ook Iraanse betogingen waren die tegen de bombardementen protesteren kom je er niet te weten.

Er komen ook wel Iraanse stemmen aan bod die kritisch zijn over de opportuniteit van de aanvallen. De aanvallen zijn niet goed omdat ze volgens hen de gestelde doelen niet zullen behalen. Zij wijzen op de geringe kans dat het regime in Teheran zal vallen door de bombardementen op de militaire en civiele machthebbers en op de zeer geringe kans dat het regime zou vallen door een interne volksopstand. Het komt er op neer dat ze tegen de bombardementen op hun landgenoten zijn omdat ze hun gestelde doel niet zullen bereiken, niet omdat ze immoreel zouden zijn.

Enorme slachtpartij is “moeilijk te verifiëren”

De uniformiteit van de berichtgeving in binnen- en buitenland geldt ook voor de feiten die niet, nauwelijks of verkeerd worden weergegeven. In zijn 12 pagina’s berichtgeving vindt De Standaard het bijvoorbeeld niet nodig het zwaarste feit te vermelden of te bespreken, namelijk het bombardement op een lagere school. Ook in De Morgen, Le Soir en NRC Handelsblad wordt er in de eerste maandagkrant twee dagen na de aanvallen niet naar verwezen.

In het kuststadje Minab aan de Straat van Hormoez werden naar schatting meer dan 165 kinderen omgebracht in een Israëlisch bombardement op een meisjesschool. De BBC vermeldt het, maar voegt eraan toe dat het om een cijfer van de Iraanse overheid gaat.

De openbare omroep VRT maakt er een gelijkaardige melding van en schrijft: “maar ook die informatie is moeilijk te verifiëren, omdat er enkel informatie van het staatspersagentschap hierover naar buiten komt”. Die twijfel geldt niet voor de doden die vallen in Israël, daar mogen de cijfers van de overheid zonder nuancering worden overgenomen.

De New York Times vermeldt de slachtpartij op de school met een titel die begint met ‘Iran Says’ wat twijfels zaait over de authenticiteit van het bericht dat volgt en waarbij een onbepaald aantal ‘dozens’ gedood worden tijdens een vage ‘strike’ en waarin verder geen dader wordt aangeduid. Daarentegen worden in Tel Aviv ‘9 killed’ met een exact cijfer vermeld, wat onbetwistbaarheid van de feiten suggereert, en wordt de dader en zijn wapen ‘Iranian missile’ expliciet vernoemd.

De vraag stellen is ze beantwoorden

Het volstaat zich even in te beelden dat dit Rusland was geweest in Oekraïne of concreter Iran in Israël hoe anders de internationale berichtgeving zou zijn geweest. De vraag stellen is ze beantwoorden.

Evenmin het vermelden waard: Israël en de VS viseren niet alleen de ayatollahs en de militaire leiding van Iran, ze doden ook linkse opposanten van het Iraanse regime, om zo de weg vrij te maken voor hun echte doelstelling: de herneming van het regime van de sjah van voor 1979, toen Iran de sterkste bondgenoot was van het Westen in het Midden-Oosten.

De VS hebben de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) al laten weten dat wie zich nu overgeeft kan rekenen op volledige amnestie. Volgens de EU, de VS, Canada, Australië, Israël, Bahrein en Saoedi-Arabië is die Garde nog altijd een terroristische organisatie.

Samenwerking met terroristische organisaties is een vast gegeven in de koloniale en naoorlogse geschiedenis van Europa en de VS, van Afghanistan over Irak tot Libië. In Syrië is bijvoorbeeld een voormalige IS-terrorist nu president en volwaardig westers bondgenoot.

Als regime change lukt in Iran dan is de bevolking nog verder weg van vrijheid en democratie dan nu. Het regime van de sjah met zijn geheime politie SAVAK werd door Amnesty International gebrandmerkt als het meest wreedaardige folterregime op aarde – en dat met serieuze concurrentie in de regio.

De publieke opinie kan het tij keren

Het VS-imperium is in verval. Dat proces is onomkeerbaar geworden. Verheug je daar echter niet op. Een vernederde beer kan immers zeer lelijk uitslaan. De VS-elite heeft enkel nog brutale militaire superioriteit om zijn wil aan de wereld op te leggen. De economische dominantie – waar het echt om gaat – zijn de VS al langer kwijt. Deze woedende en gefrustreerde beer heeft bovendien kernwapens.

UDATE: deze media-analyse heb ik maandagnamiddag 2 maart geschreven. De dag na de aanslag op de meisjesschool hebben Israël en de VS tevens negen hospitalen, een gymnasium waar jonge basketballers an het trainen waren, een gebouw van de Rode Halve Maan (zie foto boven het artikel), een tv-zender en meerdere residentiële appartementsblokken gebombardeerd.

Alleen die andere wereldmacht kan dit proces nog keren: die van de wereldwijde publieke opinie. In de wereld buiten de bubbel van het vrije Westen, waar 82 procent van de wereldbevolking leeft, heeft men de illusies van het internationaal recht reeds opgegeven.

Miljoenen mensen in het vrije westen denken er net zo over, maar vinden geen stem in hun media. Kritiekloos de versie van de VS en Israël overnemen zoals bij het begin van de genocide in Gaza kan niet meer. De media hebben een beheersbare mate van kritische berichtgeving nodig om nog geloofwaardig te blijven.

De publieke opinie moet de druk blijven opdrijven. Het is de enige mogelijkheid om uit deze spiraal van meedogenloos geweld te geraken.