Voorzitter van de Parti Socialiste Paul Magnette las het pamflet ‘Over Welvaart’ van federaal eerste minister Bart De Wever. Hij pende met ‘La prosperité pour tous’ een gevat antwoord waarin hij de ideologisch selectieve visie van De Wever op de maatschappij ontmaskert. Magnette formuleert dit alternatief: welvaart voor iedereen.
In februari 2026 publiceerde Bart De Wever Over Welvaart. Daarin toonde hij openlijk zonder enige schroom zijn harde neoliberale visie op de maatschappij. Die kan je samenvatten als ‘meer voor wie al te veel heeft, minder voor wie al te weinig heeft’.
“Om zijn beleid als onvermijdelijk voor te stellen neemt Bart De Wever in zijn boek ‘Over Welvaart’ verschillende keren een loopje met de waarheid”, stelt journalist en hoofdredacteur bij DeWereldMorgen Seppe De Meulder na het boek grondig gelezen te hebben. Zo beweert de ooit als historicus opgeleide De Wever in zijn boek dat “geen socialist, maar een pragmatisch nationalist de kiem van de moderne welvaartsstaat” legde.
PS-voorzitter Paul Magnette las het boek en formuleerde er een kort en zeer gevat antwoord op. Zijn repliek op Over welvaart verwoordt hij in La prospérité pour tous (Welvaart voor allen).
Wat volgens Magnette opvalt aan het boek van De Wever is “de totale tegenstelling tussen zijn voorstellen en de resultaten van zijn regering”. Het boek heeft wel één grote verdienste: die van de eerlijkheid. Wat De Wever wil bereiken via de afbraak van de sociale zekerheid is het uiteenvallen van België in een confederale rompstaat waaruit elke vorm van solidariteit is weggezogen.
De zware sociale inleveringen worden door De Wever weggemoffeld als “noodzakelijke verbetering van de efficiëntie”. Echter, “deze gestrengheid (‘austerité’) is géén fataliteit maar een politieke keuze (…) waar de rijken meer van profiteren dan de werkende en gepensioneerde mensen”.
Welvaart voor iedereen
In zeven hoofdstukken, verdeeld over twee thema’s, formuleert Magnette zijn kritiek en zijn alternatief. De titels van die thema’s vatten samen waar het over gaat: “Het rechtse beleid schaadt de welvaart” en “Een duurzame welvaart waar iedereen wel bij vaart”.
Niet de uitgaven van de staat zijn een probleem, want die zijn al meerdere jaren stabiel en evenwichtig. Het zijn de inkomsten die afnemen door het neoliberale anti-overheidsbeleid. Dit beleid zit gevangen in een vicieuze cirkel. Minder inkomsten, zoals doelbewust gewild door de regering, leidt tot grotere tekorten, die op hun beurt opnieuw nog meer zware sociale inleveringen ‘noodzakelijk’ maken.
Met andere woorden, met dit beleid kan het begrotingsdeficit nooit afnemen. Dat is ook niet de bedoeling. Een steeds grotere staatsschuld is het ideale excuus voor de échte doelstelling: een hertekening van het maatschappelijk bestel, waarin slechts twee klassen overblijven: de haves en de have nots.
Alle overheidsuitgaven moeten inkrimpen. De voorbij twintig jaar was daar één grote uitzondering op. “Tussen 2004 en 2022 is de publieke steun (subsidie!) aan de bedrijven anderhalve maal sneller toegenomen dan de sociale uitgaven.” (Recent komt daar ook ‘defensie’ bij).
Als de huidige regering onder leiding van Bart De Wever – met in zijn kielzog coalitiepartners CD&V en Vooruit – zo doorgaat voorziet het Planbureau dat het deficit zal verdubbelen van 17 miljard in 2024 tot 35 miljard in 2029. Slachtoffers zijn de overheidsdiensten zoals het openbaar vervoer (federaal is dat de trein), de gepensioneerden, de werkzoekenden, de langdurig zieken, de éénoudergezinnen.
Een alternatief is wel degelijk mogelijk, volgens Magnette. De Belgische overheid moet net als de andere EU-lidstaten terug een echt investeringsbeleid voeren voor herindustrialisering. Het ultieme en enige lovenswaardige streven van een sociaal verantwoordelijke regering is de ondersteuning van de koopkracht van de gewone burger.
Het Spaanse voorbeeld
Magnette kijkt vol bewondering naar het beleid van de Spaanse regering. Die kan inderdaad zeer goede resultaten voorleggen. Spanje heeft een van de beste groeipercentages van de EU. Het Spaanse werkloosheidspercentage is momenteel 9,93 procent, weliswaar nog steeds hoog, maar wel het laagste in twintig jaar en dalend.
Wat Magnette daar niet bij zegt is dat de Spaanse sociaaldemocraten (PSOE) van Pedro Sánchez dit sociale beleid voeren in een coalitie met de linkse alliantie Movimiento Sumar, een samengaan van linkse, ecologische en lokale partijen. Deze regering heeft geen parlementaire meerderheid en kan blijven regeren dankzij de steun van een aantal kleine partijen. Magnette besluit: wat wij willen is het omgekeerde van wat deze federale regering doet.
Dat is mogelijk. Er zijn immers twee mogelijke partners waarmee de PS zou kunnen samenwerken om dit programma waar te maken: Ecolo en PTB (Parti du Travail de Belgique, het Franstalige deel van de Belgische eenheidspartij PVDA-PTB). Over die mogelijkheid rept Magnette echter met geen woord.
Wie dit boekje leest zonder de ruimere politieke context vindt er een project in voor een ander beleid, dat breekt met veertig jaar neoliberale regeringen, waarvan de huidige regering de meest fanatieke is – mét medewerking van Vooruit en CD&V.
PS oppositiepartij met lange regeertraditie
Het is echter die onbesproken context die maakt dat dit boekje met de nodige korrel zout moet worden gelezen. Magnette sluit in verklaringen elke mogelijkheid van samenwerking met de PVDA-PTB uit, een oekaze die hij niet uitspreekt over de partijen aan zijn rechterzijde.
Hij is eveneens zeer negatief over het linkse alternatief van La France Insoumise (LFI) en hun leider Jean-Luc Mélenchon. Hij schaart zich achter de Franse PS die het niet kan bevatten dat niet langer zij maar een andere partij aan hun linkerzijde de beste kansen heeft om in 2027 een extreemrechtse Franse president te voorkomen.
Wat je over Mélenchons programma ook mag denken, hij heeft een samenhangende visie die je ouderwets socialistisch mag noemen, maar niet radicaal-links. Magnette herkauwt over hem alle clichés van de mediahetze tegen LFI en Mélenchon in zenders als CNews van Vincent Bolloré of BFMTV van Rodolphe Saadé. Ook de valse beschuldigingen van beweerd antisemitisme herneemt hij, ook al zijn die gebaseerd op het drijfzand van het zionisme.
Doet hij dat uit solidariteit met de Franse PS, waar hij de afkorting mee deelt? Magnette’s PS is in tegenstelling tot de Franse doodbloedende PS nog steeds een belangrijke speler in eigen land. Hij leidt een partij die wil regeren en bereid is daartoe compromissen te sluiten met rechtse partije, maar niet met de andere linkerzijde blijkbaar.
Al met al is La prospérité pour tous een zeer lezenswaardige tekst, die een Nederlandstalige versie verdient. En te bewaren tot de PS terug in een regering zit.
Paul Magnette. La prospérité pour tous. Institut Paul Emile Vandervelde, 2026, 61 pp. Niet in de gewone boekhandel te verkrijgen. Je kan het aanschaffen bij het Instituut Emile Vandervelde (IEV), de studiedienst van PS en Vooruit, of je kan het gratis downloaden via deze link. Het is (nog) niet in het Nederlands vertaald.